RO (Reverse Osmosis) คือเทคโนโลยีการกรองน้ำระดับโมเลกุล ที่สามารถกำจัดสิ่งละลายต่าง ๆ ได้มากกว่า 95–99% เช่น สารเคมี เกลือโลหะหนัก และจุลชีพ โดยใช้แรงดันสูงอัดน้ำผ่าน “เยื่อเมมเบรนกึ่งซึมผ่าน (Semi-permeable Membrane)”
เป็นกระบวนการสำคัญในระบบผลิตน้ำบริสุทธิ์ เช่น น้ำดื่ม, น้ำสำหรับอุตสาหกรรมอาหาร, เครื่องมือแพทย์, และน้ำป้อนหม้อไอน้ำแรงดันสูง (Boiler Feed Water)
Feed Water (น้ำดิบ) → ผ่านระบบกรองขั้นต้น (Pretreatment) เช่น
ถังกรองทราย (Sand Filter)
ถังกรองคาร์บอน (Activated Carbon Filter)
ถังกรองเรซิน (Softener / Deionizer)
เพื่อกำจัดตะกอน คลอรีน และความกระด้าง
High-Pressure Pump → เพิ่มแรงดันน้ำ (10–20 bar สำหรับน้ำจืด) เพื่ออัดผ่านเยื่อ RO
Membrane Module → แยกน้ำออกเป็น 2 ส่วน
Permeate (น้ำบริสุทธิ์) – ผ่านเยื่อออกมา
Reject (น้ำเข้มข้น) – ถูกปล่อยทิ้งหรือนำกลับมาใช้บางส่วน
Post-Treatment (ขั้นตอนหลัง RO) เช่น การปรับค่า pH, เติมแร่ธาตุ หรือฆ่าเชื้อด้วย UV / Ozone
เมมเบรน RO ทำจากโพลีเมอร์หลายชั้น เช่น Polyamide (PA) หรือ Polysulfone
ลักษณะเป็นแบบ “Spiral Wound”
ประกอบด้วย
Feed Spacer: ควบคุมการไหลของน้ำและแรงดัน
Permeate Carrier: รวบรวมน้ำที่ผ่านเมมเบรน
Membrane Sheet: เป็นส่วนที่ทำหน้าที่กรองจริง
ขนาดรูพรุนของเมมเบรน RO ~ 0.0001 ไมครอน
เล็กกว่าขนาดของแบคทีเรียและไวรัสหลายร้อยเท่า
ประสิทธิภาพการกำจัด (Typical Rejection Rate)
| สารที่กำจัด | ค่าประสิทธิภาพโดยเฉลี่ย (%) |
|---|---|
| Total Dissolved Solids (TDS) | 95–99 |
| Hardness (Ca, Mg) | 97–99 |
| Chloride (Cl⁻) | 90–95 |
| Nitrate (NO₃⁻) | 90–98 |
| Bacteria / Virus | 99+ |
ปัญหาที่พบบ่อยในระบบ RO
| อาการ | สาเหตุที่พบบ่อย | แนวทางแก้ไข |
|---|---|---|
| แรงดันตก (Pressure Drop สูง) | ตะกอนอุดตันในเมมเบรน | เพิ่มรอบการล้าง CIP หรือปรับคุณภาพน้ำดิบ |
| ค่าการนำไฟฟ้า (Conductivity) สูงขึ้น | เมมเบรนเสื่อมสภาพ / รั่ว | ตรวจเมมเบรนแต่ละ vessel ด้วย test kit |
| อัตราการผลิตน้ำลดลง (Low Recovery) | Scaling หรือ Fouling | ตรวจสอบค่า SDI และทำ CIP |
| เกิด Biofilm | น้ำขาเข้าไม่ได้ฆ่าเชื้อ / พักระบบนาน | ทำ Sanitization ด้วยคลอรีนหรือสารทำความสะอาดชีวภาพ |
| Reject สูงเกินไป | ปรับแรงดันไม่เหมาะสม | ตรวจสอบ Pump, Valve และ Flow balance |
Pre-treatment ต้องพร้อมเสมอ
SDI (Silt Density Index) ควร < 5
ห้ามมีคลอรีนตกค้าง เพราะจะทำลายเมมเบรน
ทำการ Flushing ทุกครั้งหลังหยุดระบบนาน
เพื่อป้องกันการตกผลึกของเกลือในเมมเบรน
ล้างเมมเบรน (CIP: Cleaning In Place)
ล้างกรด (Acid Clean) สำหรับคราบ CaCO₃, Fe
ล้างด่าง (Alkaline Clean) สำหรับคราบอินทรีย์และ Biofilm
ควบคุมอุณหภูมิและแรงดันให้อยู่ในสเปกผู้ผลิต
ป้องกันการเสียรูปของเมมเบรน
บันทึกค่าการเดินระบบประจำวัน
เช่น ΔP, Conductivity, Recovery, Flow rate
เพื่อใช้วิเคราะห์แนวโน้มการเสื่อม
อายุการใช้งานของเมมเบรน RO
| สภาพการใช้งาน | อายุการใช้งานโดยประมาณ |
|---|---|
| ระบบน้ำดื่ม / น้ำประปา | 2–3 ปี |
| ระบบน้ำกร่อย (Brackish Water) | 1.5–2.5 ปี |
| ระบบน้ำทะเล (Sea Water RO) | 3–5 ปี (ขึ้นกับการดูแล) |
สรุป
ระบบ RO เป็นหัวใจหลักของกระบวนการผลิตน้ำบริสุทธิ์ในอุตสาหกรรม ด้วยประสิทธิภาพการกรองสูงและโครงสร้างที่ซับซ้อน การออกแบบที่ดีต้องคำนึงถึงคุณภาพน้ำดิบ ระบบกรองก่อนเข้าเมมเบรน และการบำรุงรักษาที่ต่อเนื่อง
การบันทึกข้อมูลและวิเคราะห์แนวโน้มค่าต่าง ๆ เช่น ΔP, Conductivity, และ Recovery จะช่วยให้ระบบมีอายุการใช้งานยาวนานขึ้น และลดต้นทุนในการเปลี่ยนเมมเบรนในระยะยาว
We are an environmental engineering firm. Aceken introduces water, wastewater and water recycling systems as engineering, procurement and construction (EPC), Turn Key project, expert and professional services. Leader of state-of-the-art technology, sustainable solutions and competitive price.
Backwash
Water Recycle
Water Treatment Plant
Pressure Tank
ถังกรองน้ำแรงดันสูง
RO Plant
pressure tank
Remove old tank
Top Distributor ท่อกระจายน้ำ
Filter Nozzle
Reclaimed Water
Activated Carbon System for SME
Pressure Tank for RESIN, Activated Carbon, Multimedia
Gigantic Valves
Activated Carbon Tower
Wastewater treatment
Pressure tank
Gigantic Valves
Pressure tank
Media Replacement
เปลี่ยนถ่ายสารกรองน้ำ
Media Replacement
เปลี่ยนถ่ายสารกรองน้ำ
Media Replacement
เปลี่ยนถ่ายสารกรองน้ำ
Spent media disposal by 101 factory
สารกรองใช้แล้ว กำจัดโดยโรงงาน 101
Premium pressure tank
เปลี่ยนถ่ายสารกรองน้ำ
ตรวจสอบ ซ่อมถัง
ซ่อมถังทนแรงดันสูง
Turbo Blower
Media Replacement
Media Replacement
เทอร์โบโบลวเวอร์
Water Treatment Plant
Media Replacement
Turbo Blower
Turbo Blower